Geen tijd of geen prioriteit?

Regelmatig tref ik mensen met AD(H)D aan in een soort van ‘paniek’ over hoe druk ze het wel niet hebben. Of ze bellen/mailen de afpraak af, met de mededeling “ik heb geen tijd”, zit echt heeelemaaal vol!

Dat helemaal vol zitten valt, als ik ze later weer ontmoet, in mijn ogen dan ontzettend mee.  

Maar ja, dat is in mijn ogen hè. En wie ben ik nou eigenlijk…..Als iemand het gevoel heeft “helemaal vol” te zitten, dan is het niet zo belangrijk of ik dat ook zo vind of niet. Objectief gezien ljjkt het mij wel mee te vallen, maar ja….ik heb iemand tegenover me die bijna naar adem snakt dus dat is een serieuze beleving.

En dat is denk ik ook wat het is, het is een beleving van de tijd.

Tijd lijkt een objectief iets. Je hebt een agenda en je het je dingen te doen. Die plan je in je agenda en vervolgens werk je je agenda af. Dingen lopen wel eens uit, of wel eens anders, maar dan pas je je agenda aan en ga je verder. Maar ja, als je AD(H)D hebt, werkt dat toch wel even anders. Veel mensen met AD(H)D hebben moeite met tijdsbesef. Inschatten hoe lang je ergens over doet, het overzien van een dag, plannen op de lange termijn. Op die manier verlies je dus heel makkelijk je grip op de tijd, je kan het gevoel hebben dat alles tegelijk moet gebeuren, wat tot enorme stress kan leiden. Of juist andersom kan ook: je hebt dingen te doen, schat de tijd te positief in en bent té relaxed. Om vervolgens in paniek te raken op het laatste moment, als de deadline er is.

Op onze To-Do lijst hebben we meestal allemaal een hoop dingen. Van iemand terugbellen, tot de keukenkastjes schoonmaken, je (schoon) moeder bellen, een cursus volgen, tentamens inplannen, ervoor leren en maken (halen!).

Herkenbaar? En ik noem maar een paar dingen: klussen, huishouden, voor gezin zorgen, studie, er een beetje normaal uitzien (kapper, sportschool), tandarts afspraak, bijbaantje. Verzin het maar. Afhankelijk van hoe jouw leven er op dit moment uitziet. Maar we hebben allemaal dingen te doen en voor iedereen geldt dat het één belangrijker is dan het ander én dat we graag dingen gedaan krijgen. Een mens zonder AD(H)D kan al moeite hebben met alle ballen in de lucht houden, laat staan iemand mét AD(H)D.

Iemand met AD(H)D ‘verdrinkt’ vaak in zijn To-Do dingen. Daar is wel een verklaring voor. Dat heeft namelijk heel veel te maken met het moeilijk kunnen onderscheiden van hoofd-en bijzaken.

De To-Do dingen die ik noemde, zijn zeer waarschijnlijk niet eens alle dingen die je te doen hebt in je leven. Wat is er dus nodig? Als we er vanuit gaan dat je een “normaal, gemiddeld” energieniveau hebt. Met misschien een beetje minder of meer energie dan mensen om je heen, maar je bent geen “super human”. Juist ja, dan zul je dus moeten gaan bepalen wat wel, wat minder en wat niet belangrijk is. Dat is zo enorm essentieel! Wanneer je je richt op de hoofdzaken en de bijzaken ook echt een bijzaak laat, dan pas kan je de stap gaan maken naar daadwerkelijk iets voor elkaar krijgen.

Je mails beantwoorden is waarschijnlijk belangrijker dan je tuin doen of je six-pack bijhouden. Tenzij je tuinman bent of om professionele reden sport. Je studiepunten binnenhalen zodat je mag blijven op je opleiding is belangrijker dan een bestuursfunctie of het bemannen van de bar op je o zo leuke studentenvereniging. Jammer, maar helaas…..

Maar… het kan ook zijn dat iets met je kinderen doen belangrijker is dan je mails beantwoorden. In feite zijn waarschijnlijk alle dingen op je ToDo lijst belangrijk. Behalve bier drinken op je dispuut terwijl je gewoon je studiepunten moet halen. Dat is een duidelijke zaak 🙂

Wat is waarom op dit moment belangrijk. Met andere woorden: wat is mijn PRIORITEIT? Wat maak ik tot PRIORITEIT.

Als alles dezelfde prioriteit heeft, loopt je agenda en je hoofd om. En ervaar je een enorme stress! 

Logisch toch, zooo veel te doen!! Niet te doen gewoon. En dat is ook precies wat er dan gebeurt…..niets.  Verdrinken in je To Do lijst. Lamgeslagen. Het gevoel het zo enorm druk te hebben. Steeds maar stress ervaren, in je hoofd en je lijf. Nergens tijd voor, want kijk eens wat een lijst ik heb met dingen die ik moet doen.

Geen tijd of geen prioriteit? Daar gaat het dus om. Maak tijd door iets prioriteit te maken! Kies één of 2 dingen als prioriteit en stel die boven de andere dingen. FOCUS! 

Pas wanneer je leert prioriteiten te stellen, krijg je overzicht en wat meer rust. Wat is werkelijk belangrijk? Meestal is dat datgene wat een flinke consequentie heeft als je het niet doet. Een mens kan geen 5 prioriteiten tegelijk aan. Degenen die het wel menen te kunnen, stevenen meestal op een burnout af. En de enkeling die het wel kan….. top. Maar de meeste mensen (wel of geen AD(H)D), zullen gewoon prioriteiten moeten stellen willen ze een beetje goed en zonder al te veel stress in het leven staan.

Ga eens rustig zitten voor je prioriteit en probeer het in te delen in kleine stapjes.

De mailbox opruimen (met 999 mails erin) is niet echt een overzichtelijke klus. Elke dag 30 mails, bovenaan beginnen, is al een stuk overzichtelijker. Geeft duidelijkheid. En duidelijkheid geeft overzicht en overzicht geeft minder stress en misschien zelfs rust. Hou jezelf steeds maar weer voor: “ik heb een prioriteit, die maak ik eerst af”. Iets wat je gedaan wil krijgen, iets waar je voor gaat. Plak zonodig hier en daar wat post-its in je huis, op je bureau met jouw prioriteit erop. Iets waar je tijd voor maakt.

Het kan moeilijk zijn je prioriteiten te bepalen. Laat een ander eens meekijken, of neem een paar keer begeleiding. 

Ik wil niemand begeleiding aanpraten. Maar soms, is mijn ervaring, is het wel prettig een paar keer eens iemand mee te laten kijken en samen te bepalen wat wel en wat geen prioriteit is in je leven op dit moment. En vervolgens, wat ga je dan doen met die prioriteit in je leven. Hoe ga je dat vorm geven?

 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *