Wanneer ben je succesvol?

Als je allemaal achten haalt voor je proefwerken? Als je ruim twee ton verdiend? Als je met rust, plezier en alle geduld van de wereld een goede huismoeder bent?

Succesvol zijn is een subjectief begrip.

Het hangt er vanaf  wat je wil bereiken, wat je doel is. Als je doel is ruim twee ton verdienen, zul je niet of minder tevreden zijn met één ton. Als je doel is cum laude slagen, zul je niet cum laude slagen als een teleurstelling zien. Succesvol zijn heeft dus alles te maken met je eigen verwachtingspatroon

Als de wil om succes te behalen, groter is dan de angst om te falen, heb je geen probleem.

Ik ben er eigenlijk wel van overtuigd dat veel succesvolle artiesten of zakenmensen, bijvoorbeeld  Marco Borsato en John de Mol, perfectionisten zijn. Als zij niet de drive hadden hun vak met passie en zo goed mogelijk uit te voeren, hadden ze niet bereikt wat ze hebben bereikt. Toch hebben ook zij grote zakelijke tegenslagen gehad, waarna ze weer verder zijn gegaan. Bij succes hebben hoort ook het accepteren van falen en de wil en het vermogen om daarvan te leren. Pas als je durft te falen en leren van je fouten, durf je risico’s te nemen. Je beseft dat de wereld niet vergaat en je geen looser bent, als het eens niet lukt.  In die zin is er niets mis met perfectionisme, ondanks dat het vaak een negatieve lading heeft. Wanneer iemand is staat is om goed of zelfs meer dan goed te functioneren met zijn perfectionisme, is er geen reden tot bezorgdheid.

Anders wordt het wanneer perfectionisme je in de weg staat.

Veel AD(H)D’ers lopen het risico perfectionisme en faalangst te ontwikkelen. Er is vaak een gat tussen hun vermogen te presteren en de uiteindelijke prestatie. Zij zijn ontevreden over hetgeen ze doen omdat ze veelal beseffen dat ze tot meer in staat zijn. Ze voelen zich falen. Ondanks dat ze hun best doen, blijven resultaten in hun ogen onder de maat. Ze gaan steeds meer van zichzelf eisen en perfectionisme sluipt erin.

In plaats van een eigenschap die je helpt groeien, wordt perfectionisme dan een eigenschap die je blokkeert.

De angst niet te bereiken wat je wil bereiken, gaat overheersen. Dergelijke perfectionisten hebben de lat vaak zo hoog liggen, dat ze er onmogelijk aan kunnen voldoen. Het is nooit goed genoeg, het had altijd beter gekund. Alles moet 100% goed. Aangezien niemand hieraan kan voldoen, zijn er twee mogelijke reacties: vechten of vluchten.

Vluchten ziet eruit als “luiheid”.

Iemand is simpelweg opgehouden met proberen. De inspanning leidt immers niet tot het gewenste resultaat en je gaat twijfelen over het nut je überhaupt nog in te spannen. Alleen taken waarbij snel succes verzekert is, worden nog uitgevoerd.

Vechten betekent de boel onder controle houden.

Vaak gaat er dan nog een tandje bovenop, gewoon nog meer je best doen. Steeds harder werken,om toch datgeen te bereiken wat je voor ogen hebt. Door het uitoefenen van controle wordt geprobeerd te voldoen aan de (onmogelijke) eisen. Of het nog leuk is wat je doet, maakt daarbij niet uit. Gevoelens worden genegeerd. Deze houding leidt tot veel spanning, iets waar veel AD(H)D’ers over klagen.

Controle gaat gepaard met angst, ze horen bij elkaar als zout en peper.

Bij controle heb je een idee hoe de dingen in jouw ogen zouden moeten lopen. Op zich is er niets mis met een beetje ‘controlfreak’ zijn. De mens heeft een natuurlijke behoefte tot controle. Het geeft veiligheid en zekerheid. Het uitoefenen van controle geeft je het idee dat je de boel in de hand hebt. Het gaat mis als de paniek en angst toeslaat als de dingen anders lopen dan dat je had gedacht, gepland of gehoopt. Dan gaat controle gepaard met angst. De angst dat van nu af aan alles mis zal gaan, de angst dat je desastreuze  fouten zal maken, dat dingen gebeuren die je niet had gepland. Deze angst probeert men dan op te lossen door nog meer controle. Zoals mijn moeder vroeger zei: “overal waar té voor staat, is niet goed. En zij had dat weer van haar moeder…..

Blokkerende gedachten houden je vervolgens in de greep van je angst en perfectionisme.

Het is niet zozeer de gebeurtenis zelf die angst oproept, het zijn je eigen gedachten en reacties over de gebeurtenis die je zoveel stress opleveren. “Ik mag geen fouten maken”, “als ik iets doe, doe ik het goed of helemaal niet”, “iedereen vindt dat ik er maar weinig van bak”.  Of gedachten als “het is echt een ramp als ik die test niet haal/die baan niet krijg/ga stotteren tijdens die presentatie”.

Dergelijke gedachten zorgen voor stress.

Gedachten komen en gaan. Een mens denkt de hele dag door. We hebben wel 60.000 gedachtes per dag, waar we weinig controle over hebben. Blokkerende gedachtes veroorzaken stress. Stress versterkt vervolgens weer je angst om te falen, waardoor je nog wat meer controle er tegenaan gooit etc etc. En zo is de cirkel rond.

Ook schaamte kan leiden tot perfectionisme.

Schaamte voor je AD(H)D, schaamte voor je prestaties. Door proberen perfect te zijn, probeer je aan het schaamtegevoel te ontkomen. Feitelijk probeer je te verbergen dat je niet perfect bent. Vaak zul je dan proberen het iedereen naar de zin te maken, de zogenaamde ‘pleasers’.Dit overkomt veelal vrouwen met AD(H)D. Ver verwijderd van wie je werkelijk bent en wat je werkelijk voelt. Ver verwijderd van het accepteren van jezelf , met al je zwakheden en tekortkomingen.

Uit de cirkel van perfectionisme en angst stappen vergt inzicht en moed.

Hoewel in de controle-stand niet prettig is, is loslaten vaak nog moeilijker. Datgene wat vertrouwt voelt , voelt als een “comfort-zone”, ook als is het binnen die zone helemaal niet makkelijk of zelfs heel moeilijk. Jezelf toestaan fouten te mogen maken, te mogen leren hiervan en zelfs eens te lachen om je onvolkomenheden, is een proces. Je bewust worden van je eigen gedachten en reacties waarmee je je eigen patronen in stand houdt, is een eerste stap. Perfectionistische gedachten vervangen door reële, is een tweede . “Ik wil graag slagen” in plaats van “ik moet slagen”, “Ik mag fouten maken, van fouten maken kan ik leren”. Onze gedachten hebben we nauwelijks onder controle. De eis alleen positieve gedachten te hebben, is ook weer perfectionisme. Gedachten komen en gaan. De kunst is onze negatieve gedachten niet al te serieus te nemen en ze proberen te vervangen door positievere gedachten die je helpen in plaats van je blokkeren. Stap voor stap…..

Ik wens je veel succes en alle goeds,

Vriendelijke groet,

Cora Vos-Vlaar

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *